مطالب خواندنی و سرگرمی پلاسی


فکر می‌‏‌کنید وقتی مارهای زنگی دمشان را تکان می‌‏دهند، صدای تکان خوردن حلقه‏‌های روی دمشان را می‌‏شنوند؟ مدت‏‌زمان زیادی است جانور‌شناسان به دنبال پاسخ این سوال هستند: مار‌ها که گوش‏‌های خارجی ندارند، چطور صدا را می‌‏شنوند؟ گروهی پژوهشگر در جدید‌ترین بررسی‌ها نشان دادند که امواج صوتی ارتعاشاتی را در جمجمه مار پدید می‌‏آورد و گوش داخلی او، این ارتعاشات را احساس می‌‏‌کند! «بروس یانگ» زیست‏‏‌عصب‏‌شناس دانشگاه ماساچوست که در این تحقیق شرکت نداشته، می‌‏‌گوید: «براساس افسانه‏‌های قدیمی و کهن، مار‌ها ناشنوا هستند.» اما بررسی‏ رفتار‌شناختی مار‌ها نشان می‌دهد که آن‌ها می‌شنوند و حالا این پژوهش جدید، یک گام جلو‌تر رفته و توضیح می‌دهد که مار‌ها چگونه می‌‏شنوند...

 ‏امواج صوتی در انسان از طریق هوا جابه‌‏جا شده و به پرده گوش انسان برخورد می‌‏‌کند و موجب حرکت استخوانچه‌‏های کوچک و لرزش سلول‏‌های مویی بسیار کوچک گوش داخلی می‌‏‌شود. این لرزه‏‌ها در ادامه به شکل ایمپالس‏‌های عصبی به سمت مغز حرکت می‌‏‌کند. ساختمان گوش داخلی مار‌ها کامل است و فقط پرده گوش ندارد. در مقابل، گوش داخلی آن‌ها مستقیما به استخوان فک پایینی آن‌ها ‏متصل است. استخوان فک پایینی مار هنگام حرکت، در نزدیکی زمین قرار می‌‏‌گیرد. بررسی‌‏های پیشین این را هم نشان داده‌بود که ارتعاشاتی که از طریق زمین جابه‏‌جا می‌‏‌شوند (مثل صدای پای شکارچی یا شکار) استخوان فک مار را می‌لرزاند و این لرزش‏‌ها، تقویت‏‌کننده سیگنالی هستند که از گوش داخلی به مغز فرستاده می‌‏‌شوند. اما آنچه تاکنون نامشخص مانده‌بود، این بود که مار چگونه صداهایی را که از هوا منتقل می‌‏شود، می‌‏‌شنود؟ 

 «کریستین کریستنسن» زیست‌‏‌شناس دانشگاه آراهوس دانمارک برای بررسی این موضوع، روی گونه ویژه‏ای از مار‌ها با نام «پیتون توپی» (Ball Python با نام علمی Python regius) تمرکز کرد. کریس دراین باره می‌‏‌گوید: «تحقیق روی این پیتون‏‌ها راحت نبود. نمی‌شود مار را هم مثل موش‏ طوری آموزش داد که به صدا‌ها با رفتارهای ویژه و مشخصی پاسخ دهد.» 

در مقابل، او و همکارانش الکترودهایی را به سر مار‌ها متصل کردند و از طریق این الکترود‌ها، فعالیت سلول‌های عصبی را که گوش داخلی مار‌ها را با مغزشان مرتبط می‌‏‌کند، مانیتور و پایش کردند. مار‌ها درون قفسی قرار گرفته و بلندگویی بالای قفس آن‌ها قرار داده‌شد. سپس در فواصل زمانی مناسب، صدایی از طریق بلندگو پخش ‏‏شد. اما مار‌ها هیچ واکنش بیرونی به صدا‌ها نشان ندادند. گروه کریستین می‌خواستند ببینند که آیا اصلا اعصاب هیچ پالس الکتریکی را تقویت می‌‏‌کنند یا خیر؟ در کمال تعجب، آن‌ها دیدند که نه‌تن‌ها پالس‌ تولید می‌شود بلکه پالس‏‌های عصبی تولیدشده بسیار قدرتمند بودند (پالس‌‏های تولیدشده، فرکانسی بین ۸۰ تا ۱۶۰ هرتز داشتند.) 

آن‌ها همچنین دریافتند مار‌ها به ارتعاشاتی که این صدا‌ها در زمین موجب می‌‏شدند، واکنشی نشان نمی‌‏دهند چراکه آن‌قدر ضعیف هستند که نمی‌توانند موجب فعالیت عصبی شوند. 

علاوه‏براین، هنگامی که دانشمندان حسگری را به جمجمه مار متصل کردند، متوجه شدند امواج صوتی موجب ایجاد ارتعاشات کافی در استخوان جمجمه می‌‏شوند (مستقیما از راه هوا) و مار‌ها می‌توانند آن را حس کنند. 

 «یانگ» معتقد است نتایج به‌دست‌آمده بسیار جالب است؛ اما در ادامه اظهار می‌‏دارد که این تیم تحقیقاتی تنها یک گونه از مار‌ها را بررسی کرده است، درحالی‌که در طبیعت تقریبا ۳هزار نوع مار وجود دارد. 

سوالی که در اینجا مطرح می‌‏شود این است که این پدیده (شنیدن صدا) در مارهای دیگر چگونه انجام می‌شود. او در این باره می‌‏گوید: «بررسی‏های پیشین نشان داده است انواعی از مار‌ها، ارتعاشات را از طریق زمین بهتر حس می‌‏کنند. بنابراین می‌‏توان گفت ممکن است توانایی آن‌ها در دریافت امواج صوتی از طریق هوا کاهش‌یافته باشد. از آنجا که بسیاری از صدا‌ها آن‌قدر ضعیف هستند که بتوانند ارتعاشات منتشرشده از طریق زمین را که مار‌ها می‌‏توانند آن را حس کنند، موجب شوند؛ بنابراین داشتن همزمان دو توانایی گفته‏شده به آن‌ها کمک می‌‏کند که بتوانند طیف وسیعی از نویز‌ها و صدا‌ها را تشخیص دهند.» از آنجا که تعدادی ازسمندرهاو قورباغه‏‌ها نیز پرده گوش ندارند؛ بنابراین می‌‏توان گفت آن‌ها نیز به‌‌ همان شیوه‏ای می‌شنوند که مار‌ها می‌‏شنوند. 

 «یانگ» در ادامه با اشاره به وجود راه‏های دیگری که به مار‌ها در احساس ارتعاشات در هوا و زمین کمک می‌‏کند، می‌‏افزاید: «می‌‏دانیم که مار‌ها اندام‏های حسی ویژه‏ای در پوست و سرشان دارند که احتمالا تحت‏تاثیر ارتعاشات قرار می‌‏گیرند. علاوه‏براین، شواهدی وجود دارد که نشان می‌‏دهد مار‌ها ارتعاشات را در طول بدنشان تشخیص می‌‏دهند. 

بنابراین می‌‏توان گفت که با وجود تمام اطلاعات و شواهدی که درباره شیوه احساس صدا و ارتعاشات درمار‌ها وجود دارد، باز هم نمی‌‏توان گفت که به پایان کار رسیده‏ایم و کاملا درک کرده‏ایم که مار‌ها چگونه صدا‌ها و ارتعاشات را احساس می‌‏کنند. هنوز هم چیزهای بسیاری وجود دارد که باید کشف شوند و ما هنوز به نیمه راه هم نرسیده‏ایم.»



بخش نظرات


نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B :S
کد امنیتی
رفرش
کد امنیتی
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]


تبلیغات

    Rozblog.com رز بلاگ - متفاوت ترين سرويس سایت ساز

موضوعات مطالب